Бильярд тарихы
Бильярд тарихымен толығырақ танысыңыз
Бильярдтың шығу тегін дәл анықтау қиын, өйткені оған ұқсас ойындар туралы деректер әртүрлі. Анығы — ол алғашқы түрлерінен бүгінгі таныс ойынға дейін дамыған.
Бастапқыда бильярд үстелсіз ойналған
Көпшіліктің пікірінше, алғашында бильярд жерде ойналған. Еуропаның бірнеше елінде ойын сәл басқаша болған, бірақ негізгі қағида бірдей еді: крикет таяғына ұқсайтын кийлермен шарларды ағаш доғалардан өткізу.
Орта ғасырда бильярд үстелге көтеріледі
Алғашқы бильярд үстелін жасау 1469 жылы Людовик XI-нің бастамасы деп саналады. Белі ауырғандықтан, ол адам бойы биіктігінде ойнау үшін үстел сұраған. Осы қарапайым алғашқы үстелде шүберекпен жабылған тас болған. Ойын біртіндеп дамыды, бірақ ақсүйектердікі болып қала берді.
Кейін де бильярд элита ісі болып қалды. Мұны XVII ғасырдағы ойын көріністері бейнеленген гравюралар дәлелдейді, солардың бірінде Людовик XIV ойнап тұр. Ережелер ол кезде әлі бүгінгідей емес еді.
Бильярд танымал болады
XVIII ғасырда бильярдтың көптеген түрлері пайда болды, ал ойын әсіресе кез келген адам келіп ойнай алатын академиялардың арқасында кең таралды. Олар Парижде саңырауқұлақтай қаптады: XVIII ғасырдың соңында астанада мұндай залдар 800-ден асты. Үстел де өзгерді. Түрлі түсті гравюралар жасыл шұғаның енгізілгенін, борттардың пайда болғанын және таяқтардың орнына кийлер келгенін көрсетеді.
Бильярдтың қазіргі түрлері XIX ғасырда пайда болды. Дәл осы кезеңде ол Еуропадан тыс жерлерге тарады. Шамамен 1800 жылы АҚШ-қа жеткен бильярд Ескі құрлыққа қарағанда әлдеқайда жылдам дамыды. Онда нағыз халықаралық жарыстар құрылып, бильярд барлығы сүйетін ермекке айналды. Ол кезде екі ойын түрі қатар болды: пул және француз бильярды деп те аталатын карамболь. Бильярд әсіресе жабдықтардың жетілуі арқасында дами берді. Бүгінгі француз бильярды 1850 жылы пайда болған деп есептеледі.
Бүгінде бильярдты миллиондаған адам ойнайды: әлем бойынша оның француз, британ және америкалық түрлері бар. Қазір бильярдтың тағы бір түрі де бар: көркем бильярд. Трикшоттар — аса жоғары дәлдікті талап ететін таңғажайып соққылар.
